كانت ده‌ڵێت"به‌جۆرێك به‌ كه‌ بتوانیت به‌ هه‌ركه‌سێك بڵێیت وه‌ك من ڕه‌فتار بكه‌"‌    د.عه‌لی شه‌ریعه‌تی،ده‌لێت" ئه‌وه‌ی له‌ ناوه‌ڕۆكی حه‌ج نه‌گه‌یشتبێت له‌ مه‌كه‌ به‌ جانتایه‌كی پـڕ له‌ دیاری و به‌ مێشكێكی به‌تاڵەوە دەگەڕێتەوە"‌    سه‌ید قوتب ده‌لێت : په‌رستنی‌ خودا له‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ به‌ ته‌نها ئه‌و به‌ خودا دابنرێت،چ له‌ عه‌قیده‌دابێت،یان چ له‌ په‌ رستن و چ له‌ یاساو شه‌ریعه‌تدابێت ‌    كارڵ پۆپەر ده‌لێت : كەسانێك كە بەڵێنی بەهەشتمان بۆ ئەو دنیا دەدەنێ‌، خۆیان ئەم دنیایان لێ كردوین بە جەهنم ‌    ئیبن مه‌سعودفه‌رمویه‌تی‌"ئه‌گه‌ر كه‌سێك 70 ساڵ له‌ خه‌ڵوه‌تدابێت و خواپه‌رستی‌ بكات،به‌ڵام كه‌سێكی‌ زاڵمی‌ خۆش بوێت ،ئه‌وا خوایی‌ گه‌وره‌ له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویسته‌كه‌یدا زیندوی‌ ده‌كاته‌وه‌"‌    مەولاناى رۆمی - عشق وەک دەستنوێژ وایە، سوبحانەڵا هەر ئەوەندەى شکت کرد، ئەشکێت.. ‌   
جیاوازی لە نێوان سیحری ساحیران و كەڕاماتی پیاو چاكان..<br> جیاوازی لە نێوان سیحری ساحیران و كەڕاماتی پیاو چاكان..

مامۆستا علي خان
سەرەتا بۆ باسكردنی ئاوها بابەتێك؟ بەداخەوە باسی جیاوازی نێوان كەڕامات وسی‌
مه‌لا محه‌مه‌دی‌ چروستانی‌ مامۆستای‌ شیعر و ئیمان ‌
‌<br> مه‌لا محه‌مه‌دی‌ چروستانی‌ مامۆستای‌ شیعر و ئیمان ‌ ‌

ئا: زاهیر سدیق
چروستانی‌ یه‌كێكه‌ له‌ شاعیرانی‌ كورد، هه‌ر له‌منداڵییه‌وه‌ له‌كه‌شێكی‌
مێژووى کاکه‌ییه‌کان؛ ئایین و باوه‌ڕى یارسان <br> مێژووى کاکه‌ییه‌کان؛ ئایین و باوه‌ڕى یارسان

بابه‌تی تایبه‌ت
"له‌ ترسى خوداوه‌ ئێمه‌ دیندارى ناکه‌ین، به‌ڵکو له‌ خۆشه‌ویستیمانه‌و‌
 ئایین و پێوەندییە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی کوردستان لە دیدی پرۆفیسۆر مارتین ڤان بروینسێن
 <br> ئایین و پێوەندییە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی کوردستان لە دیدی پرۆفیسۆر مارتین ڤان بروینسێن

سەباح موفیدی
مارتین ڤان بروینسێن (لەدایکبووی 10ی تەموزی 1946) مرۆڤناس و نووسەری ‌
دكتۆر عوزێر حافز : دوور نییه‌، لایه‌نێكى ئیسلامى دروست ببێت
<br> دكتۆر عوزێر حافز : دوور نییه‌، لایه‌نێكى ئیسلامى دروست ببێت

جودى نیوز: تایبه‌ت
دكتۆر عوزێر حافز نه‌زیر، ئه‌ندامى خولى پێشووى په‌ڕله‌مانى عێراق، له‌سه‌ر‌
 قەشە ریان بولص عطو : پیاوانی ئایینی رۆڵی ریفۆرمیان لە كۆمەڵگەدا هەیە قەشە ریان بولص عطو : پیاوانی ئایینی رۆڵی ریفۆرمیان لە كۆمەڵگەدا هەیە‌

كریستیانەكان بەگرنگییەوە دەڕواننە داهاتووی كوردستان و ئەو هەڕەشانەی هەرێمەكە رووبەڕوویان د‌
 " ئه‌وه‌ى ڕیفۆڕمى ئاینى فه‌رزى ده‌كات واقعێكى كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ نه‌ك بیرمه‌ندو ده‌سه‌ڵات "‌
ئا: شیروان محه‌مه‌د ئه‌مین
دكتۆر عادل باخه‌وان،نوسه‌رو ڕۆشنبیر، مامۆستایى زانكۆى ئیفرى‌
وه‌لامى چه‌ند پرسیارێك گرنگ له‌سه‌ر په‌یوه‌ندی‌ به‌ینی‌ ژن و میرد
وتاره‌گه‌رمه‌كانی‌ مزگه‌وتی‌ ئیمان هه‌ڵه‌شه‌یی‌ پێوه‌ دیار بوو
محمد پێخه‌مبه‌ر (د.خ)به‌رزی‌ و به‌ڕێزی‌ پیاو به‌ مامه‌ڵه‌كردنی‌ له‌گه‌ڵ ژناندا ده‌كاته‌ پێوه‌ر
گه‌وره‌ترین درۆی‌ مرۆچ له‌ مێژوودا ئه‌وه‌ بووه‌ كه‌ به‌ زمان و به‌ ناوی‌ خوداوه‌ قسه‌ی‌ كردووه‌
یه‌كه‌م هه‌نگاو به‌ره‌و عه‌قڵ ده‌بێته‌ یه‌كه‌م بزمار بۆ تابووتی‌ ئیسلام
ئێستخارە چییە؟

نوێژى ئيستخاره چۆن ده كرێ و چ دوعايه ك ده خوێندرێت؟
من پێشتر زۆر نوێژم چوە .یان هەندیكیانم بە ئەنقەست چواندوە .بەلام ئیستا زۆر بەشیمانم.چۆن قەرەبوی بكەمەوە.

په نجه جولاندن له کاتی تحیات سونته؟

ئایا له‌ ئیسلامدا سێكسى ته‌له‌فونى زینایه‌؟

خراپترین كاری‌ دایكان‌و باوكان به‌رامبه‌ر منداڵ ‌



4/11/2017
و: عه‌لی‌ ڕه‌حیم
كاتێك سه‌یری‌ فیلمی‌ دیكۆمێنتاری‌ ئاژه‌ڵان ده‌كه‌م هه‌میشه‌ شتێك به‌ مێشكمدا گوزه‌ر ده‌كات. زۆربه‌ی‌ گیانداران كاتێك به‌چكه‌كه‌یان فێری‌ شتێك ده‌بێت ئیتر ئه‌و شته‌ی‌ بۆ ئه‌نجام ناده‌ن هه‌ر چه‌نده‌ كاره‌كه‌ قورسیش بێت ده‌یخه‌نه‌ ئه‌ستۆی‌ خۆی‌. به‌ڵام دایكان‌و باوكانی‌ ئه‌م سه‌رده‌مه‌ ماوه‌یه‌كی‌ زۆر دوای‌ پێگه‌یشتنی‌ نه‌وه‌كانیان كاره‌كانی بۆ ئه‌نجام ده‌ده‌ن.
قه‌یتانی‌ پێڵاوه‌كانی‌ بۆ داده‌خه‌ن، قۆپچه‌ی‌ جله‌كانی‌ بۆ داده‌خه‌ن، كه‌لوپه‌لی‌ ژووره‌كه‌ی‌ بۆ ڕێكده‌خه‌ن، تاكی‌ كتێب‌و ده‌فته‌ره‌كانی‌ بۆ پاكده‌كه‌نه‌وه‌، شمه‌كی‌ یارییه‌كانی‌ بۆ كۆده‌كه‌نه‌وه‌ هه‌رچه‌نده‌ جێگای‌ شه‌رمه‌، به‌ڵام تا گه‌وره‌ش ده‌بێت ئه‌م كارانه‌ی‌ بۆ ئه‌نجام ئه‌ده‌ن خانوو و سه‌یاره‌ و پێویستی‌ ژیانی‌ بۆ دابینده‌كه‌ن. له‌جێگه‌ی ئه‌و كار ده‌كه‌ن‌و هه‌ندێكجار خه‌رجی‌ ژن‌و منداڵه‌كه‌شی‌ بۆ ده‌ده‌ن، یان ئاگایان له‌منداڵه‌كه‌ی ده‌بێت، ئێمه‌ مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌ نیه‌ كه‌ دایك‌و باوك نابێت به‌منداڵه‌كانیان ڕابگه‌ن، یان نابێت پشگیری‌ بكه‌ن تا ده‌چێته‌ ژیانی‌ تایبه‌تی‌ خۆیه‌وه‌. به‌ڵكو مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌یه‌ نابێت كارێكی‌ وا بكه‌ن كه‌ منداڵه‌كه‌یان ده‌ست و پێ سپی‌ ده‌ربچێت نه‌توانێت له‌ڕاپه‌ڕاندنی‌ بچوكترین كاریشدا په‌نا بباته‌ به‌ر ئه‌وان بۆ به‌ ئه‌نجام گه‌یاندنی‌ ئه‌مجۆره‌ منداڵانه‌ زۆربه‌یان ته‌وه‌قوعیان زۆره‌ له‌ دایك‌و باوكیان، غه‌می‌ ئه‌م جۆره‌ كه‌سانه‌ له‌وه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت كه‌ هیچ ده‌ستكه‌وت‌و به‌رهه‌مێكی‌ له‌ژیاندا نیه‌، به‌ واتایه‌كی‌ تر تا ئێستا خێریان بۆ كه‌س نه‌بووه‌ تواناكانیان به‌كارنه‌هێناوه‌‌و به‌زیندوویی‌ مردوون.
هه‌ندێك پێیانوایه‌ به‌شێك له‌ دایك و باوكان خراپترین كارێك كه‌ به‌رامبه‌ر منداڵه‌كانیان ده‌یكه‌ن ئه‌وه‌یه‌ گرێی‌ ده‌روونی‌ خۆیان به‌منداڵه‌كانیان ده‌ڕێژن. هه‌ندێك له‌دایكان‌و باوكان وا گومان ده‌به‌ن منداڵه‌كانیان ده‌بێت ئاره‌زووه‌ به‌دینه‌هاتوه‌كانی‌ ئه‌وان به‌دی بهێنن، خه‌ونه‌كانی‌ ئه‌وان بكه‌ن به‌خه‌ونی‌ خۆیان ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا هه‌ركه‌س خه‌ونی‌ تایبه‌تی‌ خۆی‌ هه‌یه‌، به‌رپرسه‌ له‌به‌دیهێنانی‌ خه‌ونه‌كانی‌ خۆی‌ نه‌ك خه‌ونی‌ كه‌سانی‌ تر به‌تایبه‌تی‌ خه‌ونه‌كانی‌ له‌گه‌ڵ تۆ یه‌ك نه‌گرێته‌وه‌. هه‌ندێك له‌دایك‌و باوكان ته‌واوی‌ ژیانی‌ خۆیان ته‌رخان ده‌كه‌ن بۆ پێگه‌یاندنی‌ منداڵه‌كانیان، له‌كۆتایشدا هه‌موو خه‌ونه‌كانی‌ ئه‌نجامی‌ نابێت، بۆ نموونه‌: ده‌یانه‌وێت خۆیان ببن به‌دكتۆر، یان ئه‌ندازیار، مامۆستا، یان پارێزه‌ر، ئه‌م ته‌وقه‌ ده‌كه‌نه‌ ملی‌ منداڵه‌كانیان‌و وابه‌سته‌یان ده‌كه‌ن دوای‌ به‌دیهێنانی‌ خه‌ونه‌كانیان ده‌خه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌م خه‌ونه‌ی بۆ به‌دی‌ نه‌هێنان تا كۆتایی ته‌مه‌ن مه‌حكومی‌ ده‌كه‌ن‌و وه‌كو ته‌نه‌كه‌ی‌ خۆڵ هه‌رچی‌ قسه‌ی‌ ناشرین‌و ناو ناتۆره‌ هه‌یه‌ ده‌یڕێژن به‌سه‌ریدا، چونكه‌ نه‌ك ته‌نها خۆی‌ به‌هۆی‌ قوربانیبوونه‌وه‌، بواری‌ به‌دیهێنانی‌ خه‌ونه‌كانی‌ نه‌بووه‌، به‌ڵكو منداڵه‌كانیشیان توانای‌ له‌سه‌رنانی‌ تاجی‌ پادشایی‌ ئه‌مانیان نه‌بووه‌! پێویسته‌ بزانیت منداڵه‌كانت خه‌ون‌و هیواو و به‌رپرسیارێتی‌ خۆیان هه‌یه‌ نه‌ك ئامانج و خه‌ونی‌ تۆ. بۆیه‌ له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و حه‌ز و خه‌ونه‌ به‌دی نه‌هاتوانه‌ی‌ خۆت داببڕی به‌سه‌ر منداڵه‌كه‌تدا‌و به‌رپرسیاریه‌تیه‌كی‌ تر بۆ خۆت زیاد بكه‌یت ده‌بێت منداڵه‌كانت هانبده‌یت توانا و ئاماده‌ییه‌ شاراوه‌كانی‌ خۆیان كه‌شف بكه‌ن ئامانجی‌ خۆیان له‌ژیاندا دیاری‌ بكه‌ن به‌و شێوه‌یه‌ هه‌ڵسوكوت بكه‌ن‌و له‌هه‌ر كوێیه‌ك پێویستی‌ كرد هۆكاری‌ پێگه‌یشتنی‌ ئه‌و دابین بكه‌. هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ نه‌ك زیاتر منداڵه‌كه‌ت گێل نیه‌.
بۆ به‌دبه‌ختی‌ ئه‌مه‌ تێروانینی‌ زۆربه‌ی‌ دایك‌و باوكانه‌ بۆ نه‌وه‌كانیان. وا گومان ده‌به‌ن منداڵه‌كه‌یان له‌هیچ تێناگات، یان به‌لایه‌نی‌ كه‌مه‌وه‌ ئه‌وه‌ی‌ دایك‌و باوك ده‌یانه‌وێت تێبگات ئه‌و تێناگات! له‌ لایه‌كی‌ تره‌وه‌ ده‌یانه‌وێت منداڵه‌كانیان له‌خوێندن‌و فێربووندا به‌ته‌واوی‌ زیره‌ك‌و سه‌ركه‌وتوو بن به‌باشی‌ له‌وانه‌كان تێبگه‌ن‌و شتی‌ نوێ فێر بن. نموونه‌ی‌ زۆری‌ دایك‌و باوكانمان له‌به‌رده‌سته‌ كه‌ وا گومان ده‌به‌ن ماناو ئیشاراتی‌ گشتی‌، یا سێكسی‌ ئه‌وان پێكه‌وه‌ تێناگه‌ن! جیاوازی‌ په‌روه‌رده‌ی‌ كوڕو كچ له‌خێزاندا تێناگه‌ن، كێشه‌ی‌ دارایی‌، یان خووگرتنی‌ باوك به‌خواردنه‌وه‌وه‌ یان قوماره‌وه‌ تێناگه‌ن، تێناگه‌ن كه‌ دایك یان باوك غه‌مباره‌‌و كێشه‌ی‌ هه‌یه‌، تێناگه‌ن كه‌ ئیتر خۆشه‌ویستی‌ نه‌ماوه‌ له‌ نێوان دایك‌و باوكیان. جێگای‌ خه‌فه‌ته‌، به‌ڵام منداڵه‌كانی‌ ئێمه‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ ده‌زانن، خه‌فه‌تی‌ زۆر له‌م شتانه‌ ده‌خۆن. خه‌فه‌تی ئه‌وه‌ی‌ كه‌ ته‌نانه‌ت ناتوانن له‌باره‌ی‌ ئه‌وانه‌وه‌ گفتوگۆ بكه‌ن، یان شتێك به‌كه‌سێك بڵێن له‌باره‌یه‌وه‌ ئه‌وان به‌ كه‌م سه‌یر مه‌كه‌.

ته‌مه‌نی‌ منداڵه‌كه‌ت له‌بیر مه‌كه‌

یه‌كێكی‌ تر له‌و هه‌ڵانه‌ی‌ دایك‌و باوك ده‌كه‌وێته‌ ناوی‌ كه‌ ته‌مه‌نی‌ منداڵه‌كه‌ی‌ خۆیان له‌به‌رچاو ناگرن. هه‌ندێكجار زۆر گه‌وره‌تر له‌ ته‌مه‌نی‌ خۆی‌ قسه‌ی‌ له‌گه‌ڵ ده‌كات‌و هه‌ندێك كات بچوكتر! بۆ نموونه‌: هه‌ندێكجار داوا له‌منداڵێكی‌ دوو ساڵه‌ ده‌كه‌یت به‌هه‌ر جۆرێك بێت بێده‌نگ بێت‌و جموجۆڵی‌ نه‌بێت ئه‌گه‌ر نه‌یكرد به‌توندی‌ لێدان ده‌خوات، یان له‌هه‌رزه‌كارێكی‌ سیانزه‌ ساڵ داوا ده‌كه‌یت كێشه‌ی‌ نێوان دایك و باوكی‌ چاره‌سه‌ر بكات، ئاگای‌ له‌دایكی‌، یان باوكی‌ بێت! به‌پێچه‌وانه‌وه‌ هه‌ندێك كات ده‌ته‌وێت له‌گه‌ڵ گه‌نجێكی‌ بیست ساڵه‌ی‌ وه‌كو منداڵێكی‌ پێنج ساڵه‌ مامه‌ڵه‌ بكه‌یت‌و هه‌موو كارێكی‌ كۆنترۆڵ بكه‌یت! ئه‌گه‌ر وا بكه‌ین ئه‌وا بێگومان هه‌ڵه‌مان كردووه‌. به‌داخه‌وه‌ هه‌ندێك له‌دایكان‌و باوكان باری‌ ده‌روونی‌ خۆیان ده‌گوێزنه‌وه‌ بۆ منداڵه‌كانیان، له‌به‌رچاوی‌ منداڵ شه‌ڕ ده‌كه‌ن‌و ده‌یترسێنن یان ئارامی‌ تێكده‌ده‌ن.

هه‌موو دره‌ختێك به‌رهه‌مێك ده‌دات

له‌داری‌ سێو نابێت چاوه‌ڕێ بیت هه‌ڵوژه‌ت پێبدات، له‌كێڵگه‌ی‌ خه‌یار پرته‌قاڵ! هه‌موو دره‌ختێك به‌رهه‌مێك ده‌دات‌و هه‌موو میوه‌یه‌كیش تامی‌ تایبه‌تی‌ خۆی‌ هه‌یه‌. ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ت ئاماده‌گی‌ هونه‌ری‌ تیایه‌ به‌زۆر نابێت به‌ئه‌ندازیار ئه‌و ئه‌گه‌ر ئاماده‌یی‌ میكانیكی‌ تیایه‌ مه‌رج نیه‌ ببێت به‌دكتۆر. ئێمه‌ی‌ دایك و باوكان ئه‌ركمان ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و ئاماده‌یی‌‌و حه‌زه‌ی‌ له‌منداڵه‌كانماندا هه‌یه‌ یارمه‌تی‌ بده‌ین بتروكێت‌و باشترین به‌رهه‌م بده‌ن.
باشترین په‌روه‌رده‌‌و فێركردن بۆ منداڵان گه‌وره‌ترین خۆشه‌ویستیه‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و. كاتێك ڕێگری‌ لێده‌كه‌یت، كاتێك لێی توڕه‌ ده‌بیت، كاتێك سیقه‌ی‌ پێناكه‌ی‌. بته‌وێت یان نه‌ته‌وێت ئه‌م هه‌سته‌ خراپه‌ ده‌گوازیته‌وه‌ بۆی‌، تا كۆتایی‌ ته‌مه‌ن هه‌ست به‌خۆشحاڵی‌ ناكات. منداڵه‌كه‌ت په‌روه‌رده‌ بكه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ خۆشحاڵ‌و خۆشبه‌خت بێت، نه‌ك گیانی‌ تۆڵه‌كردنه‌وه‌‌و توڕه‌یی. په‌روه‌رده‌ی‌ بكه‌ تا ئاشتی‌‌و خۆشه‌ویستی‌ به‌رقه‌رار بكات، نه‌ك دوژمنایه‌تی‌‌و شه‌ڕو ئاژاوه‌.